GE ile TUSAS Motor Sanayi Güçlerini Birleştiriyor

GE ile TUSAS Motor Sanayi Türkiye’de blisk üretimi için güçlerini birleştiriyor

• TEI, CFM’nin LEAP motorlarının daha yüksek yakıt verimliliği ve daha düşük motor ağırlığına sahip olmalarını sağlayan bliskler için ihtisaslaşmış üretim tesisi haline geliyor.
• Anlaşma geçen 15 ay içinde Türkiye’de GE tarafından gerçekleştirilen 515 milyon ABD doları tutarındaki yatırımın bir parçası.

General Electric (GE) yerel üretimi güçlendirmek üzere sahip olduğu kararlılığı, CFM International’ın LEAP motorlarında hayati bir parça olan blisklerin, TEI’nin Eskişehir’deki fabrikasında üretilmesi için, TUSAS Motor Sanayi (TEI) ile yaptığı çok önemli bir anlaşma ile gösterdi.

Yerel uçak motoru endüstrisi yaratılması için çalışan Türkiye’nin öncü kurumlarından TEI, şimdi de GE Havacılık ile Fransız firması Snecma’nın ortak girişimi olan CFM International tarafından imal edilen LEAP motorları için blisk üretmek üzere ihtisaslaşmış bir tesis konumuna geliyor.

LEAP motor ailesi, kompresor disk ve palelerinin yekpare parçadan üretilmesi ile elde edilen ve blisk adı verilen parçaların kullanımıyla, motorun ağırlığını azaltıyor ve yakıt verimliliği sağlıyor.

TEI’nin Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Hakkı Doğankaya ve GE’nin Başkan ve CEO’su Jeffrey Immelt, yeni üretim anlaşmasını bir basın toplantısı ile duyurdular. Yeni yatırım, GE tarafından geçen yıl açıklanan 900 milyon dolar tutarındaki yatırım taahhüdünün ve geçen 15 ay içinde Türkiye’de gerçekleştirilen 515 milyon dolar büyüklüğündeki yatırımın bir parçasını oluşturuyor.

TUSAS Motor Sanayi ile kurulan ortaklığın GE’nin Türkiye’deki güçlü geçmişi temel alındığında bir dönüm noktası ve ülke için havacılık alanında bir ilk olduğuna dikkat çeken Jeffrey Immelt, “Bir ecomagination ürünü olan ve çevreye olan taahhüdümüzü vurgulayan LEAP motoru, hem yakıt, hem de maliyet verimliliği açısından uçak motor teknolojisi gelişiminde büyük bir adımı simgelemektedir. Bu girişim Türkiye’nin 2023 vizyonunda yer alan; yerel üretimin daha da güçlendirilmesi ve ülkenin rekabet gücünün artırılması için ihracatın desteklenmesi hedefleriyle uyum içindedir” dedi.

GE ile yapılan ortaklığın TEI’yi havacılık sektöründe küresel, üst düzey kaliteye sahip ve rekabetçi bir oyuncu olma vizyonuna daha da yaklaştırdığını belirten Dr. Hakkı Doğankaya ise şunları söyledi: “TEI, Türk profesyonellerden oluşan güçlü bir ekibin öncülüğünde endüstride büyük yetkinlik kazandı. Bu olağanüstü teknolojik yeniliğin bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz ve LEAP motorları için blisk üretimi sürecini başlatmak için büyük istek duyuyoruz.”

Yüksek teknolojili üretim kapasitesini artıran TEI, imzalanan bu uzun vadeli sözleşme çerçevesinde Eskişehir’deki fabrikasında 5 farklı kademede blisk üretecek. Bu sözleşme, TEI’nin hava taşıtları için parça üretimi, bakım, onarım ve revizyon (MRO) hizmetlerini de içeren mevcut gelişmiş teknolojik yetkinliğini daha da üst seviyeye taşıyacak. Bunun yanı sıra 200’den fazla ek istihdam yaratması ve Türkiye’nin küresel olarak havacılık  ürünleri ihracatı kapasitesini artırması da öngörülüyor.

CFM, LEAP motorunun tanıtımını resmi olarak 2008 yılında yaptı. LEAP motorunun temelleri ileri aerodinamik, çevre ve malzeme teknolojileri geliştirme programlarına dayanıyor. Bu teknolojiler, yüzde 15 daha az yakıt tüketiminin yanı sıra bugün CFM’nin sahip olduğu en iyi motorla karşılaştırıldığında CO2 salınımında da aynı oranda azalma sağlayacak. Bunlara ek olarak motor gürültüsü ve emisyonlarında da önemli düşüşler gerçekleşecek.

CFM dünyanın en büyük ticari uçak motoru tedarikçisi olarak dünya üzerinde var olan 530’dan fazla operatöre 25.000 adet motor sağladı. LEAP motorlarının ve servis sözleşmelerinin küresel müşterileri arasında Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları, TUI Seyahat, Uluslararası Kiralama Finans Kurumu (ILFC), AirAsia, CIT Group, BOC Havacılık ve Qantas/JetStar yer alıyor.

TUSAS (Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş.), GE, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı ve Türk Hava Kurumu’nun ortak girişimi olan TEI, Türkiye’de modern bir uçak motoru endüstrisinin kurulması, işletilmesi ve idamesi konularına odaklanıyor. TEI, 1980’lerin sonunda kurulmasından bu yana çok hızlı bir büyüme gösterdi. Bugün TEI’nin operasyonları birçok ticari ve askeri jet motoru geliştirme programı için 700’den fazla çeşitte ileri teknoloji ürünü bileşen, parça, komponent ve modülün üretimi ve bunun yanında motor montajı ve belli motor tipleri için test, bakım onarım ve revizyon hizmetlerini kapsıyor.

TEI, stratejik yatırımlarının yanı sıra, yüksek donanıma sahip ve yenilikçi işgücüyle; yerli ve küresel kullanıcılar yanında orijinal ekipman üreticisi firmalara da hizmet veren dünya standartlarında gerçek bir küresel firma haline geldi. TEI aynı zamanda Türkiye Teknoloji Merkezi’nin (TTC) bir parçası olarak GE Havacılık mühendislik bölümünün 5 küresel merkezinden biri olan İstanbul’daki GE Mühendislik Merkezi’ne de katılmıştır. GE ve TEI mühendisleri TTC’de küresel bir ekibin parçası olarak, GE Aviation’ın motor portföyü için tasarım, araştırma, geliştirme ve sürdürülebilirlik çalışmaları yürütmektedir.

Türkiye’de 4 şehirde 700’ü aşkın çalışana sahip GE,  bugün Türkiye’de doğalgazdan elde edilen elektriğin yüzde 50’sinden fazlasını üretmektedir. Ülkedeki uçakların yüzde 60’ından fazlası GE ya da CFM motorları ile uçmaktadır ve her gün çok sayıda hastanede 15.000 civarında GE Sağlık teknolojisi kullanılmaktadır. GE’nin devam eden yatırımları bu önemli büyüme alanlarındaki ortaklıklarını daha da güçlendirecek ve dolayısıyla Türkiye için yeni fırsatlar oluşturulmasına katkı sağlayacaktır.