Kablo yüksüğü nedir?

Kablo yüksüğü damarlı esnek kabloların uçlarına takılan, kabloyu sonlandıran ve sağlam bir iletkenlik sağlayan bağlantı sarf malzemesidir. Yüksük takıldıktan sonra kablo devre kesici, kontaktör, sigorta gibi devre elemanlarına bağlanır.

Kablo yüksüğü neden kullanılır?

Üstün esnekliği, uzun ömrü ve titreşime karşı direnci sayesinde çoğu elektrik panosu için yalıtımlı damarlı kablo ideal bir seçimdir. Bu kablolar çok ince bakır tellerin bir araya getirilmesi ve bir izolasyon malzemesi ile sarılmasıyla oluşturulmuştur. Kablonun üzerindeki izolasyon malzemesi sıyrılır ve bu şekilde klemens uçlarına bağlanmaya çalışılırsa kablo uçlarında dağılma meydana gelecektir. Bu durum da kablonun gücünü ve sağlamlığını kaybetmesine neden olacaktır.

Aynı zamanda çok damarlı kablo klemense yüksüksüz bir şekilde bağlanır ve üzerinden akım geçirilirse kablo ucu dağıldığından dolayı bağlantı noktasında kısa devre oluşabilir ve zaman içerisinde korozyon oluşur. Dağılan telin her noktası klemenslere temas etmeyeceğinden dolayı bağlantı verimi de düşecektir.

Korozyondan kasıt kontak temas direncindeki artmadır. Temas direnci arttıkça, bağlantının içindeki sıcaklık artar ve daha yüksek akıma yol açar. 0,43 mΩ değerinin üzerindeki bir kontak direnci yalıtım kaybına, kısa devrelere ve pano içinde yanmalara neden olabilir.

Kablo yüksüğü kullanılarak damarlı esnek kabloya bağlantı noktalarının girişinde sert bir kablo dayanıklılığı verilebilir. Yüksükler montajı önemli ölçüde basitleştirir, güvenliği arttırır ve maliyetli pano arızası riskini azaltır.

Aşağıdaki grafikte tek damarlı sert bir kablo (mavi), çok damarlı soyulmuş bir kablo (bordo) ve çok damarlı soyulmuş ve yüksüklü bir kablonun (yeşil) kontak dirençlerinin zamanla değişimi gösterilmiştir. Görüldüğü gibi yüksük kullanılan birçok damarlı kablonun kontak direnci neredeyse tek damarlı sert bir kablonun direncine eşittir.

Kablo yüksüğü nasıl takılmalıdır?

1-Kablo açı vermeden ve damarlara zarar vermeden düzgün bir şekilde kesilmelidir. Kesilmenin uzunluğu, yüksüğün uzunluğuna ve telin dış çapına bağlı olarak yapılmalıdır.

2-Yüksük takıldıktan sonra iletken demeti 0,5 mm’den fazla dışarı sarkmamalıdır.

3-Kablo uçları ince ince dağılmayacak şekilde toplanmalıdır

4-Plastik bileziğin dışında iletken tel kalmayacak şekilde yerine yerleştirilmelidir

5-Yüksük sıkma aparatı ile sıkılmalıdır

6-Daha sonra hazırlanan kablonun sağlamlığı hafifçe çekilerek kontrol edilmelidir.

Kablo yüksüğü seçimi

1-Bağlanılacak kablonun kesiti

2-Renk

3-Yüksük boyutları

4-İzoleli veya izolesiz başlığa sahip olup olmadığı

5-Soyulma veya sıyrılma uzunluğu

6-Tekli veya ikili bağlantı yapılıp yapılmayacağı (Bazı yüksük modellerine tek yüksüğe iki     farklı kablo bağlanabilir)

7-Uluslararası standartlar