Ekonomi (Finans)
Suriye’de sağlanan barış ve PKK’nın silah bırakmasıyla birlikte Doğu ve Güneydoğu’daki organize sanayi bölgelerine ilgi anında arttı.
Güneydoğu Anadolu'da yalnızca toplumsal barışı değil, ekonomik hareketliliği de beraberinde getirdi. Özellikle Van, Diyarbakır ve Şırnak gibi şehirlerdeki organize sanayi bölgeleri (OSB) bu dönüşümün ilk işaretlerini veriyor. OSB yöneticileri, "Telefonlarımız günlerdir susmuyor. Yatırımcılar sıraya girdi. Genişleme alanlarında yer kapmak için adeta yarış var" diyor.
Diyarbakır OSB'de 5'inci genişleme alanı planlanırken, Van'da 6'ncı bölge konuşuluyor. Bu genişleme talepleri, mevcut altyapının artık yatırım talebine yetmediğini ortaya koyuyor. Erciş OSB'de 2. etap çalışmaları sürerken, yeni yatırımcılar için yüzlerce dönüm alan hazırlanıyor. Bölgede, yalnızca yerli değil, Avrupa ve Körfez ülkelerinden de yatırımcı ilgisi artmış durumda. Bölgeye en çok talep gösteren sektörlerin başında gıda, ambalaj, enerji ve tekstil geliyor.
İstanbul, Bursa gibi büyük sanayi merkezlerinden çok sayıda firma yatırım için Doğu ve Güneydoğu'ya yönelmiş durumda. Özellikle Gaziantep'teki sanayi yoğunluğunun çevre illere taşmaya başladığı ifade ediliyor. Sanayiciler, teşviklerle birlikte altyapı olanaklarının da geliştiğini, bölgede üretim yapmak için artık hiçbir engel kalmadığını belirtiyor. Yatırım taleplerinin her geçen gün arttığını ifade eden OSB yöneticileri, "Telefonlarımız günlerdir susmuyor. Hem mevcut parseller hızla doluyor hem de genişleme alanları için yoğun bir yarış var. Yalnızca yerli değil, yabancı yatırımcılar da bölgede kalıcı olmak istiyor" değerlendirmesini yaptı. Yetkililer, "Diyarbakır OSB'de mevcut dört etabında doluluk oranımız yüzde 95'in üzerinde. 5'inci etap için şimdiden yoğun talep söz konusu. Hem yerli hem yabancı" dedi.
Güneydoğu Genç İşadamları Derneği Başkanı Hakan Akbal, süreci şöyle değerlendirdi:
"Artık iş dünyasının yatırım yapmamak için öne süreceği hiçbir bahanesi kalmadı. Barış ortamı sağlandı, teşvik yasası tam zamanında geldi. Son bir aydır OSB'lere yoğun bir başvuru var. Özellikle Ortadoğu pazarındaki hareketlilik, iş dünyasında büyük beklenti oluşturuyor." Doğu ve Güneydoğu'da sanayi bölgeleri yeniden planlanıyor. Yeni gümrük kapılarından demiryolu projelerine kadar birçok çalışma raflardan inmeye hazırlanıyor. Yeni doğalgaz altyapısı, liman bağlantıları, OSB içi ulaşım yolları ve lojistik merkezleriyle birlikte bölgede kalıcı bir üretim altyapısı kuruluyor. Bu dönüşüm, yalnızca bölgesel bir kalkınma değil; aynı zamanda Türkiye'nin ihracat stratejileri için de kritik önemde.
Barış ve teşvik ortamının etkisi, istatistiklere de yansıyor:
GAP bölgesinde OSB sayısı son 10 yılda 3 katına çıktı.
Küçük sanayi siteleri (KSS) sayısı 2 kat arttı.
İstihdam %180 oranında artış gösterdi.
Teşvik belgeleri sayısı 8 kat arttı, sabit yatırım tutarı 52 katına ulaştı.
İhracat, 689 milyon dolardan 13.6 milyar dolara yükseldi.
Havaalanı sayısı 5'ten 8'e çıktı. Yolcu ve uçuş sayılarında 6–8 kat artış var.
2025 itibarıyla uygulamaya alınan yeni yatırım teşvik sistemi, bölgeye olan ilgiyi daha da artırıyor.
Faiz/kâ payı desteği: Yatırım tutarının yüzde 20'sine kadar.
Vergi indirimi oranı: Yüzde 60'a kadar.
SGK işveren primi desteği: 10 yıla kadar.
Bedelsiz parsel tahsisi: 2025 sonuna kadar geçerli.
