Röportaj
Doğru Pazar ve Kaliteli Ürün İle Tüm Engelleri Aşarsınız…
Bu sayımızda ARKEN Jeneratör’ün başarılı İhracat Müdür’ü Fatih Bayraktar ile gündem’e ait değerlendirmeler yaptık. 6 Yabancı dil ve 60’dan fazla ülkeye iş seyahati yaparak büyük bir rekora imza atan Fatih Bayraktara Sektör ve ülkemizde yaşananları sorduk…
Öncelikle Kendinizden Bahseder misiniz?
1980 yılında Almanya’da doğdum. Aslen Trabzon’luyum. İlköğretim ve lise eğitimimi Türkiye’de tamamladım. Daha sonra üniversite eğitimimi Orta Asya’da yapmaya karar verdim. Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi iktisat bölümünde devlet bursu ile eğitimimi tamamladım. Ana dil seviyesinde 5 yabancı dile okuma ve yazma düzeyinde hâkimim. Yurtdışında yaşadığım süreç boyunca yaklaşık olarak 60 ülke de çeşitli amaçlarda bulundum. Gerek eğitim, iş, araştırma gerekse seyahat amaçlı olarak bu ülkeleri ziyaret ettim. Yaklaşık 15 yıl boyunca kazandığım tecrübe ve birikimleri ülkem için kullanmam gerektiğine karar verdim ve 2012 yılında ülkeme kesin dönüş yaptım.
Bu yeni başlangıçta iş aramaya başladım, kurumsal ve dünya ya açılmak isteyen firmalara iş başvurularında bulundum. Bunlar içerisinde Arken jeneratör ile yollarımız kesişti. Jeneratör sektörü ile ilgili tecrübem olmaması ilk zamanlarda beni korkutsa da karşılıklı özveri ve çok çalışma ile birçok hedeflerimizde başarılı bir şekilde ulaştık.
Dış Pazarlara Açılırken Karşılaşılan Genel Sorunlar Nelerdir?
Dış pazarlara açılırken firmalarımızın karşılaştığı birçok sorunlar vardır. Bu sorunları belli başlıklar altında toplayabiliriz.
Küreselleşmenin etkisiyle teknolojik yenilikler çabuk eskimektedir. Dünyanın herhangi bir yerinde ortaya çıkan bir yenilik çabuk taklit edilebilmektedir. Bu nedenle firmaların rekabet üstünlüğü sağlayabilmelerinin bir koşulu da sürekli yeni ürün ve hizmetleri piyasa sunmalarıdır. Bunun içinde AR-GE çalışmalarına ayrılan payın artması veya en azından yeterli düzeyde olması gerekir. Ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet avantajı sağlamak ve bu avantajlarını sürekli kılmak isteyen işletmelerin rakiplerine göre daha kaliteli ürünü daha kısa sürede üretebilecek uygun teknolojiyi seçmeleri gereklidir. Üretim teknolojisinin önemi kadar yapılan AR-GE faaliyetlerinin yoğunluğu da rekabet gücünü etkin kılan faktördür.
Dış pazarlara açılacak olan firmalar, nitelikli bilgi ve beceriye sahip elemanların yetersizliği nedeniyle gerekli performansı gösterememektedir. Özellikle dış pazarlara açılmak durumunda olan işletmelerin, dış pazarlara açılma konusunda bilgili, deneyimli ve dil bilen elemanlara ihtiyaçları vardır.
Dil sorunu, ürünlerini uluslararası piyasalarda pazarlayan firmalar için ortak bir sorundur. Dil sorunu; pazara giriş, markalama, ambalajlama, ürünü kullanmaya ya da monte etmeye yönelik talimatlar, garanti bilgisi, dağıtım kanallarının üyeleriyle olan ilişkiler ve promosyon gibi çeşitli faaliyetlerden ve uygulamalardan etkilenir. Özellikle ihracat ve pazarlama konularında deneyimli ve yabancı dil bilen nitelikli elemanların istihdam edilmesi ile bu sorun aşılabilir.
Uluslararası piyasalarda rekabetin her geçen gün artarak devam etmesi firmalara fiyatlarını düşürme yönünde baskılar oluşturmaktadır. Uluslararası pazarlarda başarılı olmak isteyen firmalar öncelikle kalite-fiyat (yüksek kalite, düşük (uygun) fiyat) dengesini çok iyi oluşturmak durumundadır. Bu konuda kullanılan yeni maliyet ve fiyat hesaplama tekniklerinden yararlanılmalıdır.Taşıma-Depolama ve Dağıtım,Standardizasyon,İhracat Kontrolleri,Rakipler ve Rekabetin Şiddeti,Güvenlik: CE İşareti, Çevre: ISO 14000,Kalite: Iso 9000 Kalite Standartları,Hükümet Uygulamaları ve İthalat Kotaları,Kültür,Ülke ve Firma İmajı,Taklit Mallar….
Yurtdışında TÜRK mallarına karşı bakış açısı nasıldır?
Genel olarak baktığımızda Türk ürünleri yurtdışında hak etmiş olduğu konuma hızla yükselmektedir. Ürünlerimiz her geçen yıl dünyanın en ücra köşelerine ulaşarak tüketicilerin ihtiyacını gidermektedir.
ARKEN jeneratörün ihracatı nasıl ilerliyor?
Arken jeneratör’ün ihracatı belirlediğimiz hedefler doğrultusunda hızlı bir şekilde ilerlemeye devam ediyor. Katılımcı olduğumuz fuarlar ve yurtdışına yapmış olduğumuz ziyaretlerden olumlu sonuçlar almaya devam ediyoruz. Ülke olarak talihsiz bir yıl geçirmemize rağmen hedeflerimize doğru ve güçlü adımlarla ilerliyoruz. Yurtdışında katıldığımız fuarlar Dubai’de MEE 2016, Cezayir’de Batımatec 2016 ve Kenya’da 4. Project fuarıdır. Bunların yanı sıra İran ve Pakistan’a ziyaretlerimiz oldu.
ARKEN jeneratör’e başladığınızdan bu yana aldığınız mesafe nedir ?
Arken jeneratör’e başladığım günden bugüne kadar geçen kısa sürede büyük bir mesafe aldığımızı gururla söyleyebilirim. Bugün Arken Jeneratör Afrika’dan Orta Doğu’ya Avrupa’dan Orta Asya’ya ve Uzak Doğu Asya’ya kadar ürünlerimiz aylık periyodlarla ihracatı gerçekleştirilmektedir.
2016 ‘ da yaşanan gelişmeler sizin ihracatınızı nasıl etkiledi ?
2016’da küresel ekonomideki durgunluk devam ederken, bu yıl ülkemiz gündemine oturan en önemli olay 15 Temmuz hain darbe girişimi olmuştur. Bu kalkışma Türk milletinin her kesiminin demokrasiyi korumak adına birlikte gösterdiği mücadele ile başarılı bir şekilde önlenmiştir. Milletimizi, milli kurumlarımızı ve demokrasimizi hedefleyen bu alçakça kalkışmanın bastırılmasında milletimiz ve devletimiz başarılı bir şekilde mücadele vermiş ve bu olağanüstü dönemin çok fazla hasar görmeden atlatılması sağlanmıştır. Ülkemizin geleceğini tehdit eden bu girişimin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak adına hükümetimiz, 15 Temmuz’dan sonra kendi üzerine düşeni yaptı ve yapmaya devam ediyor. Yılın başından itibaren açıklanan reformlar, 15 Temmuz’dan sonra artarak devam etti. Üretim reform paketi, proje bazlı teşvik sistemi gibi. Bir yandan hain darbe girişiminin etkilerini atlatırken, bir yandan da küresel ekonomideki bütün risklere rağmen bu hassas sürecin üstesinden gelmeye çalışıyoruz.
2016 yılına Rusya krizi ve 15 Temmuz darbe girişimi damga vururken, ülkemiz üçüncü çeyrek büyüme verilerinde, bu olayların derin izlerini gördük. Tüm bu gelişmelere rağmen, içinde bulunduğumuz durum değerlendirildiğinde, bu büyüme hızını bile olumlu değerlendiriyoruz. 2016 yılında Rusya, Suriye ve Irak başta olmak üzere, yakın pazarlarımızda yaşadığımız sorunlar ihracatımız üzerinde olumsuz etki oluşturdu. Aynı zamanda Ortadoğu ülkelerinin içinde bulunduğu siyasi iktidarsızlık ve ekonomik krizler bu ülkelerle olan ticaretimizi de etkilemiştir.
2017’de ekonomik açıdan beklentileriniz nelerdir?
2016’nın ardından küresel risklerin 2017’de de devam edeceğini düşünüyorum, “Küresel kriz sonrası büyüme sancıları yaşayan dünya ekonomisi 2016’yı da vasat bir büyüme ile kapattı. Global talebin düşük seyretmesi, büyüme dinamiğini sınırlarken özellikle siyasi belirsizlikler ve jeopolitik riskler küresel ticaret ve büyüme üzerinde aşağı yönlü risk oluşturmaya devam ediyor. Dolayısıyla 2017 için nasıl bir yol izleneceğini bugünden kestirmek oldukça zor. Avrupa Birliği’nde de büyüme sorunu devam ediyor. Bir yanda İngiltere’nin ayrılışı var diğer yanda İtalya ekonomik krizden kurtulabilmek için ayrılma sinyalleri veriyor. Bu gelişmelerle AB’de çözülmeler görülebilir. AB’deki bu sorun ihracatımıza da olumsuz yansıyor. İhracat artışı için bir başka risk de tüm ülkelerin ithalatta daralmaya gitmesi. Küresel ticarette gerileme ihracat artışımızı sınırlıyor. Son günlerin bir başka önemli gelişmesi de petrol ihracatçısı ülkelerin ham petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırlamak üzere petrol üretimini kısma yönünde anlaşmaya varması oldu. Bu gelişme sonrasında, petrol fiyatı son 17 ayın zirvesi olan 55 dolar seviyelerine ulaştı. Türkiye için yeni yılın olası risklerine bir de petrol fiyatlarının yükselmesi eklendi. Zaten kararın açıklanmasından sonra petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş yaşandı. Uzun süreden sonra benzin 5 TL’nin üzerine çıktı. Bu bakımdan 2017’de petrol piyasasındaki gelişmeler de dikkatle takip edilecek bir diğer önemli başlık olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca ham petrol fiyatlarındaki artış kaçınılmaz olarak fiyatlara da yansıyacaktır. Bu veriler ışığında firmalarımıza bazı tavsiyelerim olacak. Kesinlikle moralimizi bozmayalım fakat ihtiyatlı olalım. Dikkatli olarak ve aşırı risk almamalıyız. Dövizle geliriniz yoksa dövizle borçlanmayın. Dolarizasyon ne bizlere ne de ülkemize faydalı olmaz TL’de kalalım. Satış sıkıntıları için alternatif pazarlara gitmeliyiz. Hükümetimiz de bu süreçte reel sektörün özellikle finansal sıkıntılarını çözmek istiyor. Bu çerçevede Ekonomi Koordinasyon Kurulu bir dizi ekonomik tedbirleri açıkladı. Tedbirler ile özel sektöre kredi imkanları geldi. Bu kararlar ekonominin büyüme performansına olumlu yansıyacak ve 2017’den itibaren karşılığını alacağız. Tüm bunlarla birlikte 2017’de daha fazla çalışacağız. Hedeflerimizi uzun vadelerde belirlemeliyiz. Beş yıllık, on yıllık planlamalarımızda Türkiye ekonomisinin çok daha iyi yerlere geleceğini hep birlikte göreceğiz.
İhracat yapan firmalara tavsiyeniz nelerdir?
İhracat yapan firmalara tavsiyem, ülkemiz ve milletimiz üzerinde oynanan bunca oyuna ve hainliklere karşı asla boyun eğmeyerek sağlam adımlarla yolumuza devam etmeliyiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın göstermiş olduğu yolda ilerlemeliyiz. Son yıllarda Afrika da Büyükelçilik sayımız 12 ‘den 35 ‘e çıkarılmıştır. Ve böylece Afrika’da en geniş diplomatik temsil ağına sahip beş ülkeden biri olduk. 129 Büyükelçilik, 78 Başkonsolosluk, 11 Daimi Temsilcilik, 1 Ticaret Ofisimiz vardır. Böylece toplam 219 diplomatik temsilciliğe ulaşılmıştır. Ayrıca, 2002 yılından bu yana 84 adet Fahri Konsolosluk açılmıştır.
Türkiye olarak en çok temsilciliği olan ülkeler sıralamasında 8. Sıraya yükseldik. 15 yıla yakın -yurtdışında ve 60 ‘tan fazla ülke de bulunmuş biri olarak dün ile bugün’ü kıyasladığımda da arada dağlar kadar fark olduğunu çok rahat bir şekilde söyleyebilirim. Bu bilgiler ışığında ihracat yapan firmalara ve meslektaşlarıma tavsiyem doğru Pazar araştırması yapmaları ve her zaman belirttiğim gibi girmek istedikleri ülkelerde yaşamış veya halen yaşamakta olan kişi ve kurumlardan bunun yanı sıra temsilciliklerimiz den yardım almalarıdır. Bizler firmalarımız için olduğu kadar aynı zaman da ülkemiz için de hizmet vermekteyiz. Afrika’nın en ücra köşelerinde bir Türk ürününü görmek ve oradaki tüketicinin ihtiyacını karşılamak gerçekten tarif edilemez bir mutluluk. Bizler birer fahri elçiyiz. Bu nedenle gittiğimiz ülkelerde önce ülkemizi sonra firmamızı temsil ettiğimizi hiçbir zaman unutmamalıyız.
