VAEST, Silikon Kompozit İzolatörleri

VAEST, İletim hatları ve güç merkezleri için gerilim seviyesi 12kV dan 550kV’a kadar Silikon Kompozit İzolatörleri imalatı IEC standartlarına uygun bir şekilde düzenli olarak devam etmektedir. Üretim sırasında ürüne bağlı olarak hem macun hem sıvı silikon kullanılmakta mekanik dayanım ise ECR çubuk ve tüplerle sağlanmaktadır.

Silikon Kompozit İzolatörlerin Avantajları

150 yıllık geçmişi olan porselen izolatörlere karşı Polimer İzolatörlerin kullanım yerleri ve tercih edilişi her geçen gün artmaktadır. Önce askı ve gergi izolatörlerinde kullanılan polimer izolatörler zamanla mesnet ve cihaz izolatörlerinde( oyuk) kullanılmaya başlanmıştır.

Yalıtım yeteneği, kirli havalara karşı üstünlüğü, mekanik dayanım için tasarım kolaylığı, hafifliği, çevre ve insan sağlığı için güvenirliği polimer izolatör kullanımını tercih edilebilir konumuna getirmiştir.

Elektrik iletim ve dağıtım kuruluşları ile cihaz imalatçıların Kompozit İzolatör kullanımını tercih etmelerinin sebepleri.

Kırılganlığının az oluşu: Taşıma, montaj ,yükleme ve servis aşamalarında meydana gelen kırılmalar hem işletmecileri ve hemde cihaz imalatçılarını en çok üzen konular olmuştur. 500kV bir akım transformatörünün bir tek yaprağının (pedigot) kırılması tüm cihazı kullanılmaz hale getirebiliyor. Bazen işlerin geride kalmasına ve gecikmelere meydan verdiği görülmüştür.Polimer izolatörde böyle bir durum çok az olmakla beraber, kopan parçanın sorunsuz tamiri mümkündür.

Hafif olması: Kompozit izolatörler, porselen izolatörlerin yarısından daha az ağırlıktadır. Bu sayede taşıma, montaj kolaylıkları vardır. Hafiflikleri sayesinde, çelik veya beton ayakların ağırlığını ve montaj işçiliğini azaltarak maliyetini düşürmektedir**.**

Kirli havalarda kullanılma özelliği: Silikon kauçuk yüzeyinin suyu dışlama özelliği vardır. Bu sayede üzerinde biriken kir tabakasını kolayca akıtabilmektedir. Bu özelliği , YG transformatör merkezlerinde veya enerji nakil hatlarındaki polimer izolatörlerden imal edilmiş cihazlarıın bakım veya yıkama gereksinimini ortadan kaldırmaktadır. Porselen izolatörlerde yüzeyin temizlenmesi , yağlanması veya silikon kaplanmasını gerektirrmektedir.

UV Dayanıklığı, Silikon, UV ve ozona karşı dayanıklıdır. Silikon ışınları emmesi, doğal ışık radyasonunun dalga boyunun altında değerdedir. Bu özellik UV radyosyonuna karşı kararlı olmayı sağlamaktadır.

Hidrofobik olması, Silikon kauçuk olarak imal edilmiş izolatör gövdesi hidrofobik yapıya sahiptir ( üzerine gelen suyu itme yeteneği vardır). Yaprak üzerindeki su düz tabaka yerine damlacıklar halinde durur. Damlacıklar halinde olması, izolatör üzerinde kaçak akımların oluşmasını engeller veya çok aşağı seviyeye indirir.

Bu sayede, yağmurlu veya rutubetli havalarda elektriğin yüzeysel atlamasını önler ve gerilim dayanım kuvvetini artırmış olur. Düşük kaçak akım değeri sayesinde, yüzeyde deşarj oluşmasını ve aşınmayı (erozyon) azaltır.Hidrofobik özellik, izolatörün kendini temizleme özelliği yaratarak kullanım süresini uzatmaya ve ihtiyaç duyulabilecek bakım giderlerinin maliyetinin azalmasını sağlar. Hidrofobik özelliğin gerekçesi, silikon kauçuğun düşük molekül ağırlık yapısındandır. Silikonun düşük molekül ağırlığa sahip olması gövde üzerinde ıslanmayan bir tabakanın oluşmasını sağlamaktadır. Bu tabaka son derece ince, az sayıda molekülden oluşmuş fakat tüm yüzeye yayılmış hidrofobik tabakadır.Düşük molekül ağırlığı sayesinde silikon izolatörün yüzeyine yayılmıştır. Bu özelliğin yaşamboyunca dikkate alınmayacak kadar azaldığı ve bu azalmanın diğer özelliklerine etkilemediği kanıtlanmıştır. Silikonun bir başka özelliği, kirlenmiş zerrecikleri enkapsüle etmesidir.Çok kirli havalarda, hidrofobik özellik geçici olarak azalabilir fakat hava koşulları nomale döndüğünde tekrar eski haline gelir. Bu konuda yapılan 1000 saatlık tuz buharı testinden sonra bir kaç gün içerisinde başlangıçtaki hidrofobik değere döndüğü görülmüştür. Havanın kuruması ve ortam sıcaklığının artması, UV ışınlarının varlığı geri dönüş süresini kısaltmaktadır

Çok iyi yalıtkan malzeme özelliğine sahip olması

Teknik özellikleri ile silikon kauçuk malzemenin yalıtım değerleri çok yüksektir. Bu nedenle

standartlar, silikon kauçuk ile imal edilen izolatörlerin kirli hava koşullarında yüzeysel atlama sınıfının porselene göre bir basamak avantajlı: olabileceğini belirtmiştir.

Aşınma direncinin yüksek olması

Silikon kauçuk malzemesininde ancak çok ağır hava koşullarında deşarj olma özelliği vardır. Meydana gelebilecek en kötü deşarj porselenin sahip olduğu deşarj değerinden azdır. Silikon katkı maddeleri ve izolatör tasarımı ile bu deşarj değerinin azaltılması mümkündür.Bu husus , ark ve alevlenme deneyleri ve 1000 saatlik hızlandırılmış tuz buharında yapılan yaşlanma testi ve 5000 saatlik periyodik test ile kanıtlanabilmektedir

Sismik dayanıklığı:

Porselenle karşılaştırıldığında daha hafif olması ve darbelere ve depreme karşı daha dayanıklı olmasının kanıtıdır. MML (maksimum mekanik yük) değerinin belirlenmesinde deprem riski dikkate alındığında ayrıca önlem alınmasına gerek yoktur.

İçbasınç ve dış saldırlara karşı dayanım:

Elektrik techizatın içerisinde meydana gelebilecek sorunlar veya aşırı basınç artışı porselen izolatör kullanımında cok ciddi sonuçlar doğurabilir.Gaz patlaması sonunda, patlayan izolatör parçaları çevrede bulunan insanlara veya transformatör merkezinde bulunan diğer cihazlara zarar verebilir. Oysa kompozit izolatörlerde olay lastik tekerleğin patlama biçimindedir ve çevreye zarar vermesi söz konusu değildir.

Dışarıdan gelecek saldırılarda da porselen kırılarak çevreye zarar verirken, polimer izolatörde parçalanma olmadan sadece bir delik açılması şeklinde olur.

Kısa teslim süresi:

Porselen izoltörlerle karşılaştırıldığına istenilen geometrik şekilde imalatın kolay olması ve imalat süresinin çok kısa olması cihaz imalat sürecinin kısalmasına ve stok maliyetinin azalmasına sebep olmaktadır.